BÁO CÁO KẾT QUẢ LÀM VIỆC VỚI GIÁO SƯ NISHIMURA VỀ CHỦ ĐỀ NGHIÊN CỨU CÂY CỦ MÀI

Theo kế hoạch hoạt động của Dự án TBU-JICA, vào ngày 4 tháng 6 năm 2013 Giáo sư Nishimura – Cố vấn trưởng Dự án sẽ có buổi làm việc với các thành viên nhóm nghiên cứu “Nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật và kinh tế nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cây củ mài tại khu vực đèo Pha Đin” để đánh giá các hoạt động đã thực hiện trong 6 tháng đầu và kế hoạch 6 tháng cuối năm 2013.

Thời gian làm việc từ 9h -10h tại khu thí nghiệm trồng cây củ mài ở vườn ươm Khoa Nông – Lâm, trong khuân viên Trường Đại học Tây Bắc.

Trong năm 2013 nhóm Củ mài sẽ thực hiện 5 nội dung chính của nghiên cứu đó là: Thử nghiệm các phương pháp nhân giống từ thân củ, thử nghiệm phương pháp nhân giống từ hạt, thử nghiệm phương pháp trồng củ mài bằng ống nhựa tại vườn thực nghiệm, chuyển giao kỹ thuật trồng củ mài tại các hộ dân và sản xuất 2 sản phẩm từ củ mài là Rượu củ mài và bột củ mài xấy khô. Trong buổi làm việc ngày hôm nay nhóm cũng sẽ giới thiệu về 5 nội dung này.

Ông Đào Hữu Bính giới thiệu vườn trồng củ mài: Nhóm nghiên cứu nhận thấy 1 củ mỡ khi nhân giống thường có 1 cây có cấu tạo khác với cây củ mỡ mà nhóm chưa biết nguyên nhân, loại gốc này có thân khía cạnh khác với thân hình tròn của cây củ mỡ. Hiện tượng sâu cắn ngang thân, bệnh đốm lá, ngắt ngọn. Mục tiêu của vườn thực nghiệm là đánh giá khả năng sinh trưởng của cây củ mài đối với phương pháp trồng vào ống nhựa theo sự hướng dẫn của Giáo Sư Onjo Trường Đại học Kagoshima của Nhật Bản. Phương pháp này sẽ giúp việc thu hoạch cây củ mài trở nên thuận tiện hơn bởi thân củ mọc trong những ống nhựa hay máng nhựa nằm sát mặt đất.

  

Thân loại cây khác với củ mỡ, thân có khía cạnh và lá có cấu tạo khác

 Thân cây củ mỡ thân tròn

Nội dung nhân giống thân củ: Ông Pham Quang Trung cho biết 1 củ được cắt làm 2 hoặc 4 để đánh giá xem vị trí nào tốt hơn. Thu hoạch củ mài từ tự nhiên vào cuối tháng 12 hàng năm và sẽ tiến hành nhân giống sau 2 tháng. Giáo sư Nishimura đưa ra ý kiến: Cần nghiên cứu xem loại đất nào phù hợp cho việc nhân giống từ thân củ, ngoài ra chất lượng củ và thời gian trồng cũng là những yếu tố ảnh hưởng tới quá trình nhân giống. Ở Nhật người ta thích trồng loại cây có thời gian ngủ nghỉ dài và sử dụng tia Xquang để triệt chỗ nảy mầm.

Nội dung trồng củ mài ở 4 hộ nông dân: Hiện tại kỹ thuật trồng ống vẫn chưa được giới thiệu cho người nông dân. Các hộ nông dân trồng trên núi hoặc tại vườn nhà qua thông qua việc trồng vào bao tải. Có 4 hộ dân ở Bản Pe – xã Phỏng Lái huyện Thuận Châu được chuyển giao kỹ thuật trồng với 20 gốc củ mài ở vườn nhà và 10 gốc củ mài ở trên núi. Ngoài ra mỗi hộ còn trồng thêm 10 gốc của tím ở vườn nhà. Hiện nay các cây đang trong quá trình sinh trưởng phát triển tốt, tuy nhiên củ mài ở vườn nhà phát triển chạm hơn so với ở trên núi đá.

Nội dung nhân giống từ hạt: Quả củ mài sau khi được thu thập về sẽ được phơi khô sau khi hạt được lấy ra sẽ được ngâm vào nước ấm khoảng 2h sau đó được giữ trong bông ẩm – đây là phương pháp giáo sư Onjo hướng dẫn nhóm, nhưng phải sau gần 2 tháng thì hạt mới nảy mầm. Nhưng nếu sử dụng máy hỗ trợ nảy mầm thì sẽ chỉ mất 5-7 ngày là hạt sẽ bắt đầu nảy mầm. Nhưng những cây này mầm từ hạt có sức sống rất yếu và chưa thành công trong việc chuyển ra trồng ở đất. Trong thời gian tới nhóm sẽ tiếp tục tiến hành thử nghiệm nhân giống từ hạt.

Nội dung hoạt động sản xuất sản phẩm từ củ mài: Đã sản xauast được rượu củ mài với khối lượng khoảng 10 lít và dự kiến sẽ sản xuất 40 lít rượu từ củ mài. Bên cạnh đó nhóm cũng dự định sẽ sản xuất khoảng 30kg bột củ mài xấy không, đóng gói và thử nghiệm phảm ứng củ thị trường.

Bài viết của tác giả: Đào Hữu Bính - Thành viên nhóm nghiên cứu Củ Mài

Ban thông tin website Khoa Nông - Lâm