BÁO CÁO KẾT QUẢ KHÓA TẬP HUẤN TẠI NHẬT BẢN - ThS.VŨ PHONG LÂM

Trong khuân khổ dự án "Nâng cao năng lực Trường Đại học Tây Bắc góp phần phát triển bền vững nông thôn khu vực Tây Bắc" giữa Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) và Trường Đại học Tây Bắc (TBU) đã có nhiều lượt giảng viên, cán bộ Khoa Nông - Lâm tham gia các khóa tập huấn nâng cao năng lực. Sau đây xin chia sẻ một số kết quả Khóa tập huấn của ThS. Vũ Phong Lâm, Giảng viên Khoa Nông - Lâm.

1) Về tổ chức của đoàn:

Theo quyết định, đoàn gồm có 7 thành viên Khoa Nông Lâm (Bộ môn Lâm nghiệp: 2 người; Bộ môn Nông nghiệp: 4 người; Bộ môn SHUD: 1 người). Tiến sĩ Vũ Quang Giảng - Trưởng Khoa Nông Lâm làm trưởng đoàn.

Trong quá trình tham quan học tập tại nước bạn, toàn đoàn đã quán triệt về tổ chức, đảm bảo thời gian, sức khoẻ, nêu cao tinh thần đoàn kết học hỏi và đã hoàn thành tốt kế hoạch đề ra.

2) Về hoạt động tham quan học tập:

Trong 30 ngày tại Nhật Bản từ23/09/2012 – 19/10/2012 đoàn đã học tập và thăm quan các phòng nghiên cứu; các trung tâm nghiên cứu, viện nghiên cứu và được tham quan các cơ sở sản xuất rau, quả, phân tích DNA.

Tham gia khóa tập huấn tôi đã học hỏi được các nội dung chính như sau:

2.1. Phần chung: Phương pháp nghiên cứu khoa học trong trường đại học, Giáo dục đại học tại Nhật Bản; Phương pháp quản lý chu trình dự án (PCM); Vật chất và chuyển giao vật chất trong nghiên cứu; Phương pháp viết bài báo nghiên cứu khoa học bằng tiếng anh, 

Hệ thống giáo dục ở Nhật Bản đặc biệt là hệ thống giáo dục Đại học gồm có:

- Đại học tư nhân: 586 trường

- Đại học công: 76 trường

- Các sinh viên nghành nông nghiệp chủ yếu học ở các trường công vì hạ tầng của nghành nông nghiệp ở các trường đại học đầu tư rất tốn kém nên các trường tư không đầu tư cho ngành nông nghiệp.

- Trong một năm học thì học kì 1 bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 7, học kì 2 bắt đầu từ tháng 10.

- Ở Nhật Bản hầu hết tất cả các thí sinh thi chung theo hệ thống quốc gia sau khi biết kết quả sẽ quyết định thi vào trường nào, các trường quốc gia có 2 lần thi nếu trượt lần 1 có thể thi lần 2

- Sinh viên ở Nhật thì bắt đầu xin việc vào năm thứ 3 và sau khi tốt nghiệp đại học thì 70% sinh viên tiếp tục học cao học.

Ở Nhật Bản hiện nay người dân thường đưa trẻ từ thành phố về nông thôn để trải nghiệm về nông nghiệp.

2.2. Học kĩ thuật làm vườn ở Nhật Bản: kĩ thuật giâm cây kiwi và cây hoa đỗ quyên

Đầu tiên cho giá thể vào khay: giá thể được làm từ đá

Kéo cắt cành được sát khuẩn bằng dung dịch khử trùng sau đó rửa kéo bằng nước sạch.

Trước khi giâm ngâm cành trong nước sau đó cắt cành trong nước để không khí không thể vào mao mạch thì nước mới có thể vào được mao mạch tốt.

Trước khi giâm dùng đầu cành nhúng vào chất kích thích ra rễ khoảng 1cm

Chọn cành giâm: chọn cành không già quá, không non quá

Sau khi giâm xong để khay giâm vào chỗ mát không để nắng trực tiếp chiếu vào cây

Khoảng 1 tháng sau giâm cây ra rễ, cứ 2h tưới phun mưa một lần, khi đánh cây đi trồng không để rễ quấn vào nhau và không để rễ mọc quá dài.

* Cách xử lý nho không hạt:

- Dùng GA3 với nồng độ 100ppm sau đó nhúng hoa nho vào xử lý 2 lần trong 1 vụ:

Trước ra hoa 10 ngày và sau ra hoa 10 ngày nho trồng trong nhà lưới

* Kĩ thuật làm vườn ở Nhật Bản

- Đối với cây đào trung bình để 20 lá/quả,  đối với hoa đào giữa 2 hoa có 1 bầu gọi là bầu dinh dưỡng nếu ngọn cành có bầu dinh dưỡng phát triển thành hoa thì cành đó sẽ kém, những cành hướng xuống phía dưới sẽ kém vì không đủ ánh sáng để quang hợp ở nhật thường tháng 1-2 tiến hành tỉa cành, chọn thời kì lạnh nhất để tỉa cành thì nó sẽ rơi vào thời gian ngủ đông, tỉa cành đào phải cắt sát gốc cành.

- Vào thời kì mưa dùng nilon che kín hết vườn đào không để mưa vào cây đào vì đào thích khô

- Ở Nhật hầu hết  tất cả các vườn cây ăn quả đều làm lưới chống côn trùng

-  Nếu 2 cây ăn quả gần nhau mà có một cây yếu thì tiến hành ghép 2 cành lại với nhau để hỗ trợ dinh dưỡng cho nhau.

- Ở cây đào mỗi cây để 3 cành cấp 1 là tốt nhất

- Đối với nho khoanh vỏ vào thời kì quả chuyển màu để nâng cao chất lượng quả và bọc bằng băng dính ở chỗ khoanh vỏ, ta có thể ứng dụng kĩ thuật này có thể tạo màu cho quả (xoài, vải…).

* Kĩ thuật cắt tỉa cành mận:

- Nguyên tắc:

+ Diện tích vết cắt càng bé càng tốt, dùng lực để bẻ cành, vít cành xuống

+ Đối với cành vượt phải cắt sát gốc.

+ Cắt tỉa nhiều tập chung vào một chỗ sẽ dẫn đến cháy thân cắt tỉa mận thường để 2 nhánh  cấp 1 sau đó 1 nhánh chính để 4 nhánh phụ các nhánh hướng ra các hướng khác nhau để tận dụng được ánh sáng và mở ra khu vực trung tâm, khi cắt nên tạo thành hình tam giác thì ánh sáng sẽ chiếu vào đều để quang hợp được tốt.

- Đối với thời kì tạo hình: Sau ghép 1 năm tiến hành cắt ngọn hoặc dùng cây tre để uốn khoảng 40 độ

Trên đây là các vấn đề lý thuyết và thực hành  mà khóa học đã cung cấp nhằm giúp các học viên có cái nhìn bao quát về vấn đề nghiên cứu khoa học trong trường đại học, hệ thống giáo dục đại học ở Nhật Bản, phương pháp quản lý chu trình dự án, kĩ thuật ghép, giâm, cắt tỉa cây ăn quả. Thông qua nội dung này phía các trường Đại học của Nhật Bản cũng mong muốn học viên sau khi trở về nước có thể tự nhận thấy được các vấn đề trong chuyên môn còn tồn tại ở địa phương mình và sẽ đưa ra được kế hoạch hành động, cách thức giải quyết những khó khăn đó. Tôi sẽ vận dụng những kiến thức về kĩ thuật cắt tỉa, ghép cành trong chủ đề nghiên cứu JICA “Nghiên cứu phát triển giống đào địa phương tại khu vực Pha Đin” và Tôi sẽ vận dụng những kiến thức đã học được ở Nhật Bản để chia sẻ với đồng nghiệp và vận dụng vào bài giảng truyền đạt đến sinh viên.

Danh lục những tài liệu mang về sau khóa tập huấn ở Nhật Bản – Nhóm Làm Vườn:

STT

TÊN TÀI LIỆU

Số lượng

1

Study in Japan (japanese grant aid for human resource development scholarship 2013-2014

1

2

Peaches

1

3

Kyushu  university information 2010-2011

1

4

Sách hội thoại tiếng Nhật

1

5

The necessity of the MTA the convention on Biological Diversity

1

6

Basics of technical writing

1

7

Campus life 2012

1

8

Overview of the course 2012

1

9

Problems in pest control

1

10

Outline of the departments 2012 (subjects, staff and researches)

1

11

Citrus fruits

1

12

Grape

1

13

pineapple

1

14

Kiwifruit management

1

15

Writing a research plan

1

16

Agricultural research in university

1

17

Stone fruits

1

18

Horticulture in Japan

1

19

Growing fruit tree

1

20

Pruning peaches trees

1

21

Planting fruit trees

1

22

Citrus care

1

23

Citrus avocado

1

24

Summer fruit

1

 Bài viết của tác giả: Vũ Phong Lâm – Trưởng nhóm nghiên cứu cây đào

Ban thông tin website Khoa Nông - Lâm