TẬP HUẤN PHÂN TÍCH ĐA DẠNG DI TRUYỀN LÚA TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

Trong khuôn khổ các hoạt động thuộc Dự án JICA-TBU, từ ngày 10/6/2013, hai giảng viên Khoa Nông – Lâm, thành viên nhóm nghiên cứu Lúa địa phương đã tham gia lớp tập huấn “Phân tích DNA, nghiên cứu đa dạng di truyền ở lúa” tại Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội dưới sự hướng dẫn của đội ngũ cán bộ, giảng viên Bộ môn Sinh học phân tử và Công nghệ sinh học ứng dụng, Khoa Công nghệ sinh học. Khoá tập huấn kéo dài 14 ngày với hai  nội dung chính gồm: tập huấn các kỹ thuật cơ bản phân tích DNA, tiến hành phân tích mẫu DNA của hơn 100 mẫu giống lúa địa phương với 30 cặp mồi SSR (Simple sequence repeats).

Trong tuần đầu, chúng tôi đã được tham quan, giới thiệu về công dụng cũng như cách bố trí, vận hành các trang thiết bị cơ bản phục vụ cho nghiên cứu đa dạng di truyền ở mức phân tử. Các thiết bị bao gồm: hệ thống tủ lạnh, nồi khử trùng, cân phân tích, các thiết bị hút dung dịch, các loại máy li tâm, máy đo quang phổ, máy đo pH, máy khuấy, máy lắc, máy ủ, tủ định ôn, tủ sinh trưởng, máy cất nước, tủ sấy chân không, hệ thống máy điện di, máy PCR, máy chụp ảnh DNA, tủ hút, …. Các chuyên gia tư vấn trường Đại học Nông nghiệp nhiệt tình hướng dẫn chia sẻ thông tin và hứa sẽ tư vấn, giúp đỡ về kỹ thuật khi xây dựng phòng thí nghiệm phân tích về sinh học phân tử ở Trường Đại học Tây Bắc.

Chúng tôi đã được tìm hiểu phương pháp, tự tính toán để pha hoá chất, chuẩn bị, tiến hành tách chiết DNA ở lúa, thực hiện điện di DNA, thực hiện phản ứng PCR với mồi SSR (Simple sequence repeats) sử dụng các trang thiết bị đơn giản của phòng thí nghiệm Bộ môn Sinh học phân tử và Công nghệ sinh học ứng dụng. Việc tự tiến hành các bước thí nghiệm từ khâu chuẩn bị hoá chất, dụng cụ, mẫu vật sẽ giúp chúng tôi chủ động trong công việc. Hi vọng trong thời gian tới, Nhà trường và Khoa sẽ tạo điều kiện để hoàn thiện các trang thiết bị phục vụ phân tích DNA tại khoa Nông – Lâm.

Việc phân tích kết quả nghiên cứu đa dạng di truyền phân tử được tiến hành nhờ áp dụng phần mền NTSYS 2.10. Chúng tôi đã được hướng dẫn và sử dụng thành thạo phần mềm này để phân tích số liệu điện di nhằm xác định mối quan hệ phát sinh chủng loại giữa các mẫu nghiên cứu. Phần mềm NTSYS cũng được sử dụng khi phân tích dựa trên các số liệu về hình thái.

Các chuyên gia trường Đại học Nông nghiệp đã nhiệt tình chia sẻ thông tin về kinh nghiệm trong các nghiên cứu, kinh nghiệm trong thao tác kỹ thuật trong các kỹ thuật phân tích DNA. Đặc biệt, việc rút ngắn quy trình, thay đổi một số thành phần, nồng độ các hoạt chất trong quá trình tách chiết DNA của một số đối tượng như lúa, cà chua, nấm, nấm men, vi khuẩn, DNA plasmid vi khuẩn, …

Chúng tôi đã được tham quan phòng thí nghiệm bộ môn Công nghệ sinh học thực vật với thế mạnh về nuôi cấy mô thực vật. Tại phòng thí nghiệm đang tiến hành nuôi cấy một số đối tượng: địa lan, hoàng thảo, chuối tiêu hồng, hoa anh đào, … Khoa Công nghệ sinh học luôn có các khoá tập huấn ngắn hạn về nuôi cấy mô cơ bản, nuôi cấy mô nâng cao, chọn tạo giống bằng công nghệ sinh học,… với nhiều nội dung chuyên môn như nuôi cấy tạo dòng thuần từ bao phấn, nuôi cấy cứu phôi lai xa, kỹ thuật chuyển gen vào thực vật,… Đây là các khoá học rất hữu ích và cần thiết với các GVCB khoa Nông – Lâm nói chung và bộ môn Sinh học ứng dụng nói riêng.

Với các kỹ thuật cơ bản có được sau một tuần tập huấn phương pháp nghiên cứu, chúng tôi sẽ tiến hành phân tích DNA các mẫu giống lúa địa phương Tây Bắc tại phòng thí nghiệm Plant Breeding, Dự án JICA-HUA với các trang thiết bị hiện đại phục vụ việc phân tích DNA với hiệu suất cao.

Bài viết của tác giả: Đoàn Thị Thuỳ Linh - Thành viên nhóm nghiên cứu lúa địa phương

Ban thông tin website Khoa Nông - Lâm