DỰ ÁN TBU-JICA SAU 3 NĂM THỰC HIỆN

Sau một thời gian dài khảo sát và thiết kế Dự án tại Trường Đại học Tây Bắc (từ năm 2006) của Cơ quan hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), Biên bản thoả thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản về việc tài trợ Dự án “Nâng cao năng lực Trường Đại học Tây Bắc góp phần phát triển nông thôn bền vững khu vực Tây Bắc” (viết tắt là TBU-JICA) do Trường Đại  học Tây Bắc làm chủ Dự án đã được kí kết ngày 26/4/2010. Ngày 14/6/2011, Bộ Giáo dục và Đào tạo ra Quyết định số 2409/QĐ-BGDĐT phê duyệt văn kiện Dự án và Quyết định số 4538/QĐ-BGDĐT ngày 23/10/2012 về việc điều chỉnh nội dung văn kiện Dự án. 

  

Lễ ký kết biên bản thoả thuận (ngày 26/4/2010)

          Mục tiêu tổng thể của Dự án là: Trường Đại học Tây Bắc trở thành một trung tâm hàng đầu nâng cao năng lực địa phương và  đóng vai trò chủ chốt trong phát triển nông thôn của khu vực Tây Bắc. Mục tiêu cụ thể của Dự án là: Năng lực của Trường Đại học Tây Bắc đối với sự phát triển của vùng Tây Bắc được nâng cao. Để đạt được mục tiêu đề ra, Dự án xây dựng 3 hợp phần chính là: Giáo dục, Nghiên cứu và Chuyển Giao kỹ thuật.

          Hợp phần Giáo dục với mục tiêu là: Hệ thống đào tạo của khoa Nông Lâm nghiệp được cải thiện nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo địa phương trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn. Một số kết quả đạt được như: Xây dựng bộ giáo cụ trực quan với 750 ảnh tư liệu, 31 bài giảng trình chiếu ppt và 184 tiêu bản; Sửa đổi 5 chương trình đào tạo của Khoa Nông Lâm với sự tư vấn của Trường Đại học Lâm nghiệp Việt Nam và Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội; biên soạn 1 bộ tài liệu dạy học tích cực, 15 bài giảng thực hành và 8 tài liệu tham khảo; Dự giờ góp ý chuyên môn cho 47 lượt giảng viên cán bộ và tổ chức 4 hội thảo báo cáo kết quả; hoàn thành báo cáo lấy ý kiến phản hồi từ người học với 1.520 lượt sinh viên của 30 lớp cho 152 học phần; hoàn thành báo cáo khảo sát nhu cầu đào tạo trong lĩnh vực nông lâm nghiệp tại 3 tỉnh Sơn La, Điện Biên và Lai Châu.

          Hợp phần Nghiên cứu với mục tiêu là: Hệ thống nghiên cứu của Khoa Nông Lâm nghiệp phục vụ phát triển nông thôn tại khu vực Tây Bắc được tăng cường. Để thực hiện được mục tiêu trên, Dự án đã hình thành 11 nhóm nghiên cứu: Dưa chuột bản địa, Đào địa phương, cây Củ Mài, cây Cà phê, cây Lúa, Nấm ăn, cây Rau Sắng, cây Mắc khén, cây cỏ chăn nuôi, chăn nuôi Gà và Đa dạng sinh học. Trong 3 năm triển khai, 11 nhóm nghiên cứu đã có nhiều hoạt động, thí nghiệm tiến hành tại phòng thí nghiệm, vườn thực nghiệm, khu bảo tồn thiên nhiên Côpia và hộ gia đình. Một số kết quả đáng khích lệ ban đầu như: Nhóm Dưa bản địa đã lập được bản đồ phân bố dưa bản địa vùng Tây Bắc, thu thập 44 giống dưa bản địa và mô tả đặc điểm hình thái; Nhóm nghiên cứu Đào đã tuyển chọn được 12 cây đào H’Mông ưu tú, thử nghiệm phương pháp bẫy bả VIZUBON-D để diệt ruồi đục quả, tiến hành đốn tỉa tạo tán; Nhóm cây củ mài đã thử nghiệm thành công phương pháp nhân giống từ thân củ, hoàn thiện báo cáo đánh giá sản lượng cây củ mài, bước đầu nấu thành công rượu củ mài; Nhóm cây cà phê đã nhân nuôi và sử dụng Bọ đuôi kìm trong phòng chống sâu hại cà phê, xác định mức độ gây hại và đặc điểm sinh học của nấm gây bệnh trên cà phê và bước đầu nghiên cứu phòng trừ chúng bằng một số thuốc hóa học; Nhóm cây lúa đã đánh giá đa dạng di truyền phân tử của tập đoàn mẫu giống lúa địa phương với hơn 100 mẫu giống, đánh giá đặc điểm thực vật học và phân nhóm một số giống lúa địa phương theo đặc điểm hình thái, đặc điểm sinh lý và nông học liên quan đến khả năng chịu hạn của một số giống lúa địa phương; Nhóm Nấm ăn  đã tiến hành nhân giống nấm Rơm và nấm Mỡ, nuôi trồng nấm rơm, nấm mỡ và nấm sò phượng vĩ trên nguyên liệu lõi ngô nghiền, khảo sát tình hình thu hái và tiêu thụ nấm Mối tại Sơn La; Nhóm cây Rau sắng bước đầu nghiên cứu thành công phương pháp nhân giống cây rau sắng từ hạt cho tỷ lệ nảy mầm cao, thử nghiệm gây trồng cây rau sắng; Nhóm cây Mắc khén đã nghiên cứu phương pháp nhân giống từ hạt, hom và nuôi cấy mô, phương pháp nuôi cấy mô cho tỷ lệ sống cao; Nhóm Cỏ chăn nuôi đã khảo sát và lựa chọn 5 giống cỏ nhập nội và 3 giống cỏ địa phương để trồng thử nghiệm, đánh giá khả năng sinh trưởng và phát triển; Nhóm chăn nuôi Gà đã thực hiện nghiên cứu khả năng sinh trưởng, cho thịt của gà H’Mông theo phương thức bán chăn thả và chăn thả; Nhóm Đa dạng sinh học đã xác định được 19 loài Dơi thuộc 9 giống và 5 họ tại Khu rừng đặc dụng Côpia. Cho tới thời điểm hiện tại, đã có 3 bài báo được đăng trên tạp chí chuyên ngành trong nước, 1 bài báo đăng trên bản tin thông tin khoa học công nghệ Trường Đại học Tây Bắc và 4 bài báo gửi cho các tạp chí trong nước. Năm 2013, đã nghiệm thu 37 chuyên đề của 11 nhóm nghiên cứu.

          Dự án đã xuất bản 1 bản tin Dự án, có hơn 100 bài viết đăng trên website, 1 bài giới thiệu trên đặc san “Việt Nam - Nhật Bản: Quan hệ hợp tác, đối tác chiến lược” nhân dịp kỷ niệm 40 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước Việt Nam và Nhật Bản. Dự án đã tổ chức nhiều hội thảo, hội nghị như: 01 Hội thảo khởi động Dự án, 03 cuộc họp Ban điều phối hỗn hợp (JCC), 03 Hội nghị kế hoạch năm của Dự án, 03 Hội nghị tổng kết năm của Dự án, 01 Hội thảo hợp tác Việt Nam – Nhật Bản và một số Dự án hỗ trợ kỹ thuật của JICA tại Tây Bắc, 09 Seminar báo cáo kết quả tập huấn trong và ngoài nước, 05 Seminar chia sẻ thông tin từ các Giáo sư Nhật Bản  và các Hội nghị, Hội thảo của hợp phần Giáo dục và Nghiên cứu: Hội thảo Dự giờ, Hội thảo sửa đổi chương trình…

          Trong 3 năm triển khai Dự án đã có 22 lượt giảng viên, cán bộ Trường Đại học Tây Bắc, chủ yếu là Khoa Nông Lâm tham dự 7 khoá tập huấn tại Nhật Bản, có 10 lượt chuyên gia tư vấn của Nhật Bản và có 15 lượt chuyên gia tư vấn trong nước đến tập huấn cho các giảng viên Khoa Nông Lâm các chủ đề chuyên môn khác nhau.

  

Cuộc họp ban điều phối hỗn hợp lần 3  (ngày 9/8/2013)

          Trước những kết quả đạt được, ngày 03/9/2013 Văn phòng JICA Việt Nam đã có công văn số 1277.2013/JICA-IF về việc đồng ý kéo dài thời gian thực hiện Dự án và ngày 28/2/2014 Bộ Giáo dục và Đào tạo có Quyết định số 690/QĐ-BGDĐT về việc gia hạn thời gian thực hiện Dự án từ tháng 2/2014 – 2/2015. Do vậy, Dự án còn khoảng 1 năm để triển khai các hoạt động và đạt được mục tiêu đề ra với sự giúp đỡ nhiệt tình của chuyên gia Nhật Bản, sự nỗ lực của Ban Quản lý Dự án và các đối tượng mục tiêu; sự hỗ trợ tạo điều kiện của Nhà trường, Bộ Giáo dục và Đào tạo.

          Sau 3 năm thực hiện Dự án, với sự tham gia của 52 giảng viên cán bộ, thông qua các hoạt động của Dự án có 94,23%  cho biết họ cảm nhận thấy sự thay đổi năng lực của bản thân và 90,38% hài lòng với phương thức quản lý. Điều đó cho thấy : Dự án đã mang lại những hiệu quả rõ rệt và đã tạo ra những tiền đề quan trọng giúp cho các giảng viên, cán bộ có được hướng đi đúng trong nghiên cứu, phương pháp tốt trong giảng dạy và một phong cách làm việc chuyên nghiệp. 

Bài viết của tác giả: Đào Hữu Bính - GV Khoa Nông - Lâm

Ban thông tin website Khoa Nông - Lâm