KẾT QUẢ HỌC TỪ KHOÁ TẬP HUẤN KINH DOANH NÔNG NGHIỆP (NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG VÀ NGƯỜI TIÊU DÙNG)

Khoá tập huấn về kinh doanh nông nghiệp được tổ chức dưới sự tài trợ của Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Úc (ACIAR), Trường Đại học Adelaide, nhóm nghiên cứu MALICA, và quỹ CRAWFORD. 

Tham dự khoá tập huấn có 24 người đến từ các quốc gia khác nhau trong khu vực Đông Nam Á , trong đó đa phần là các bạn Việt Nam.  Tôi là một trong những người may mắn được tham dự khoá tập huấn này bởi vì hiện nay tôi đang giảng dạy môn Kinh doanh nông nghiệp cho sinh viên ngành khoa học cây trồng và tôi đã và đang tham gia nhiều dự án phát triển nông thôn do tổ chức ACIAR tài trợ.

Ông Rodd phát biểu giới thiệu

 Đợt 1 của khoá tập huấn diễn ra từ ngày 2-7/6/2014 tại Hà Nội, nội dung chính của đợt tập huấn lần này là về “nghiên cứu thị trường và người tiêu dùng”. Chúng tôi lần lượt được các giảng viên giới thiệu những kiến thức quan trọng của việc nghiên cứu thị trường, cung cấp cho chúng tôi những công cụ và phương pháp cần thiết trong quá trình nghiên cứu. với cách thức truyền thụ kiến thức một cách hết sức linh hoạt và tích cực, các giảng viên người Úc đã mang lại một không khí học tập sôi nổi và đầy hứng khởi mặc dù lịch học kín cả ngày nhưng chúng tôi luôn trong trạng thái tâm lý tốt để tiếp thu kiến thức. Bởi xen giữa các bài giảng là thời gian cho các trò trơi trí tuệ và bổ ích. 

Giảng viên Tiago đang giảng bài

Ngày đầu tiên chúng tôi được Giáo sư Wendy – Trường Đại học Adelaide giảng về các chuỗi cung ứng nông sản và nghiên cứu thị trường. Bài giảng của Giáo sư tập trung vào các vấn đề về thị trường thực phẩm tại các quốc gia đang phát triển, phân tích các chuỗi giá trị và thị trường giúp chúng ta hiểu rõ hơn và tìm ra được các cơ hội tiếp cận, thách thức phát triển kinh doanh nông nghiệp vì người nghèo trong các chuỗi giá trị thực phẩm, tác động của hệ thống kinh doanh hiện đại, chứng chỉ, thực phẩm an toàn và tiêu chuẩn chất lượng. Giáo sư cũng cho biết hiện nay thị trường thực phẩm Việt Nam đang gặp phải các vấn đề tương tự như các quốc gia phát triển đã gặp phải, nhưng nếu không có những chính sách và điều chỉnh phù hợp thì tình trạng này sẽ ngày càng trở nên trầm trọng hơn.

          Vào buổi chiều chúng tôi được trao đổi với ông John Kis – Giám đốc Hanoi Social Club, một quán cà phê khá đặc biệt ở Hà Nội. Nơi đây ngoài cà phê bạn có thể được thưởng thức các món ăn rất đặc trưng và rất lạ. Vấn đề mà John muốn trao đổi là anh rất khó khăn trong việc tìm mua các loại thực phẩm tốt và nhất là các loại rau gia vị. Anh không biết phải tìm mua thực phẩm an toàn ở đâu vì theo anh thực phẩm tốt sẽ là yếu tố quyết định đến chất lượng và sự hài lòng của khách hàng. Ngoài ra, trong phần đối thoại chúng tôi cũng được gặp Ông Nguyễn Tiến Hưng – Giám đốc hệ thống cửa hàng thực phẩm an toàn Big Green. Hiện nay hệ thống cửa hàng Big Green đã có mặt ở nhiều khu vực tại Hà Nội và nó đang trở thành một địa chỉ tin cậy của nhiều gia đình khi tìm đến sản phẩm thực phẩm an toàn. Nhưng anh Hưng chia sẻ, đối với sản phẩm rau an toàn thì giá cao hơn ít nhất là 20% so với các sản phẩm cùng loại trên thị trường do vậy đây là một rào cản lớn. Bên cạnh đó vì nguồn cung thực phẩm an toàn còn hạn chế, hiện nay công ty của Anh đang hợp tác với nhiều Dự án để bán các sản phẩm do vậy nguồn cung khá ổn định nhưng trong tương lai khi các Dự án kết thúc thì anh cảm thấy rất lo lắng.

          Trong phần cuối của buổi chiều, chúng tôi có khoảng 1 -2 giờ để thảo luận nhóm cho việc xây dựng Dự án nhỏ. Tham dự lớp học mỗi thành viên được tham gia một nhóm nhỏ để xây dựng một dự án nghiên cứu nhỏ, tôi cùng 5 bạn khác xây dựng 1 dự án về “nghiên cứu cơ hội thị trường rau bản địa của các nông hộ nhỏ ở Lào Cai tại thị trường Hà Nội”. Đây thực sự là một chủ đề thú vị, chúng tôi phải lên một kế hoạch nghiên cứ từ vấn đề hiện nay chưa có bất kỳ nguồn thông tin nào về nhu cầu của người Hà Nội đối với rau trái vụ ở Lào Cai. Do vậy chúng tôi cần tiến hành các đợt khảo sát để thu thập thông tin, tuy chỉ tiến hành việc thảo luận với 2 nhóm thuộc hiệp hội người tiêu dùng ở Hà Nội và tiến hành phỏng vấn 10 người tiêu dùng nhưng chúng tôi nhận thấy mình học được rất nhiều từ việc áp dụng những kiến thức bài giảng vào quá trình thực tế. 

Phỏng vấn nhóm người tiêu dùng tại Hà Nội về rau bản địa

          Thông tin chúng tôi thu thập được rất thú vị khi mà người Hà Nội có nhu cầu rất lớn đối với rau bản địa và họ đánh giá rất cao về độ an toàn, chất dinh dưỡng và mùi vị đặc trưng. Nhưng vấn đề ở đây là, người Hà Nội chỉ tin vào chát lượng rau bản địa nếu nó được bán bởi những cửa hàng rau chất lượng cao hoặc siêu thị uy tín, còn nếu bán ở chợ thì họ cảm thấy không tin tưởng. Mặt khác chỉ một số loại rau bản địa phổ biến như: Cải mèo, rau sắng…, là được nhiều người biết đến vì đã có mặt tại một số siêu thị ở Hà Nội. Mặt khác, nhiều người tiêu dùng Hà Nội biết tới các loại rau bản địa thông qua các chuyến du lịch, họ được thưởng thức các loại rau này và cảm thấy rất thú vị, hầu hết người phỏng vấn đều cho biết họ mua rất nhiều rau sau mỗi chuyến đi du lịch.

 

Phỏng vấn người mua hàng tại cửa hàng Big Green

 

Quan sát và phỏng vấn người bán rau ở chợ

          Các ngày tiếp theo chương trình học của chúng tôi diễn ra như ngày đầu và rất nhiều bài giảng thú vị chúng tôi được tiếp cận như: Thiết kế nghiên cứu thị trường và chuỗi giá trị - Tiago; các quy tắc cơ bản và động thái của thị trường - Giáo sư Wendy ; nghiên cứu điểm hình xoài tại Indonesia - Tiago; các thác thức và cơ hội quản lý chế biến một chuỗi cung ứng toàn cầu - Rodd; các phương pháp nghiên cứu – Giáo sư Wendy; Các công cụ nghiên cứu – Suzie; Hướng tiếp cận nghiên cứu người tiêu của Fresh Studio – Sigrid Wertheim Heck.

          Ngày cuối cùng chúng tôi cùng nhau lắng nghe 4 bài trình bày của 4 dự án nhỏ về các chủ đề: Rau trái vụ, rau bản địa, xoài và hoa quả ôn đới. Mỗi nhóm đều thể hiện những kiến thức và kỹ năng mà mình học tập được vào việc trình bày một nghiên cứu cụ thể.

 Trình bày dự án nhỏ

          Kết thúc đợt tập huấn, Ông Rodd đại diện ACIAR đã trao giấy chứng nhận tham gia khoá học cho các thành viên tham gia và chúc mừng các thành viên đã có sự nỗ lực, tập trung học tập trong 1 tuần. Ông hy vọng những kiến thức từ khoá học là hữu ích và sẽ giúp các thành viên hoàn thành tốt hơn công việc hiện tại và con đường nghiên cứu trong tương lai. 

Bài viết của tác giả: Đào Hữu Bính - GV Khoa Nông - Lâm

Ban thông tin website Khoa Nông - Lâm