Ứng dụng chất kích thích sinh trưởng trên cây cao su

Ứng dụng quan trọng nhất trong lĩnh vực này là làm tăng sản lượng mủ cao su. Trước đây sử dụng 2,4,5 T, nay người ta sử dụng Ethrel có hiệu quả cao hơn, bằng cách pha Ethrel nồng độ 10% trong dầu dừa bôi lên khoanh vỏ đã bóc. Ethrel có tác dụng làm cho mủ cao su không đông kết bít các tuyến mủ.

* Loại hóa chất kích thích mủ được sử dụng có hoạt chất là Ethrel, Ethephon (ví dụ: DIBGREEN 2,5 PAST, FORGROW 10 PASTE). Khi mới sử dụng, cây cho mủ tăng từ 20% đến 30%. Tuy nhiên, lạm dụng quá mức sẽ làm vườn cây giảm sản lượng, cây khô miệng cạo. Nếu sử dụng liên tục trong thời gian dài cây khô mặt cạo, khô mủ, chu kỳ khai thác rút ngắn lại. Việc sử dụng thuốc kích thích phải tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, không nên lạm dụng. Không phải giống cây nào cũng bôi thuốc kích thích, nồng độ bôi cũng khác nhau tùy thuộc độ tuổi cây, vị trí miệng cạo và cường độ khai thác.

          - Theo khuyến cáo của quy trình kỹ thuật do VRG ban hành từ năm 2004, tùy theo tuổi cây sử dụng 4 đến 8 lần/năm. Tuổi cây non xử lý 4 lần/năm, tuổi cây già 8 lần/năm. Tối đa 1 tháng sử dụng 1 lần. Nồng độ với cây tơ sử dụng 1,25%, cây trung niên sử dụng 2,5%, cây trước khi thanh lý khoảng 2 đến 3 năm sử dụng nồng độ 5%. Thời vụ bôi thuốc kích thích: khu vực Tây Bắc bôi vào tháng 5, 6, 7, 8, 9 và 10. Bôi trước nhát cạo kế tiếp 24 đến 48 giờ. Không bôi khi cây còn ướt, lúc trời sắp mưa. Tuyệt đối không được bôi trong mùa khô, mùa rụng lá. 

          - Phương pháp bôi thuốc kích thích mủ: Bôi lên vỏ tái sinh (phương pháp Pa), sau khi khuấy đều thuốc, dùng cọ nhỏ bôi một băng rộng 1cm, mỏng đều trên vỏ tái sinh tiếp giáp với miệng cạo; Bôi trên miệng cạo không bóc lớp mủ dây (phương pháp La), sau khi khuấy đều thuốc kích thích, dùng cọ nhỏ bôi một lớp mỏng đều ngay trên miệng cạo, áp dụng cho miệng cạo úp. 

- Liều lượng sử dụng và nhịp độ bôi thuốc kích thích: Cây có tuổi cạo từ 1 - 5, bôi từ 0,5 - 1 gam/cây/lần theo phương pháp Pa; cây từ 6 - 10 tuổi, bôi từ 0,75 - 1,5 gam/cây/lần theo phương pháp Pa; cây trên 10 tuổi, bôi từ 1 - 2 gam/cây/lần theo phương pháp Pa, từ 0,75 - 2 gam/cây/lần theo phương pháp La. Khoảng cách giữa hai lần bôi ít nhất 4 tuần. Chỉ bôi thuốc cho những cây sinh trưởng bình thường, kỹ thuật cạo tốt. Không bôi cho cây bị bệnh nấm hồng, cụt đọt, cây bị bệnh loét sọc miệng cạo nặng, cây rụng hết lá do bệnh rụng lá mùa mưa, cây có dấu hiệu khô miệng cạo hoặc những cây quá nhỏ. Nếu hàm lượng cao su khô (DRC) của vườn cây dưới 25% thì không sử dụng thuốc kích thích mủ.

          Khi sử dụng thuốc, tránh để thuốc dính lên da, mắt. Trong trường hợp bị dính vào da phải rửa ngay bằng xà phòng và nước ấm. Nếu bị dính vào mắt phải rửa mắt ngày nhiều lần bằng nước sạch. Sau khi sử dụng phải hủy bỏ bao bì đựng thuốc kích thích, không sử dụng lại. Khi bôi thuốc cho miệng cạo cao phải mang kính phòng hộ để tránh thuốc rơi vào mắt.

* Kích thích mủ bằng khí ETHYLENE (RRIMFLOW)

          - Tiêu chuẩn vườn cây: vườn cây áp dụng kỹ thuật này cần đạt các điều kiện sau: vườn cây có tuổi cạo từ 15 năm trở lên; Tán lá tốt và không bị  nhiễm bệnh thân và mặt cạo nặng. Vanh thân  ở  độ cao 1,0 m > 60 cm; Tỷ lệ cây đủ tiêu chuẩn áp dụng kỹ thuật này phải đạt trên 70%.

          - Những vườn cây không nên áp dụng kỹ thuật RRIMFLOW: Không áp dụng kỹ thuật này cho vườn cây đang cạo nhịp độ d2; Vườn cây đã hết vỏ cạo hoặc vùng huy động mủ kém; Đã áp dụng chế độ cạo hủy hoặc cạo không đúng kỹ thuật.

          - Chế độ thu hoạch mủ áp dụng cho kỹ thuật kích thích bằng khí Ethylene: S/6U d3 6d/7 10m/12. RF G/3; S/4U d3 6d/7 10m/12. RF G/3; Có thể kết hợp cạo miệng ngửa vào quý 4 hàng năm.

          - Xác định vị trí và chuẩn bị dán hộp chứa khí: Hộp chứa khí được dán ngay trên cùng mặt cạo cách vị  trí mở  cạo khoảng  30 cm; Nếu  vị  trí  dán  hộp  chứa  khí  không  bằng  phẳng  có  thể  dịch  chuyển  lên, xuống, sang trái hoặc sang phải nhưng không được quá xa miệng cạo; Nơi dán hộp chứa khí phải khô ráo. Dùng giẻ  lau sạch vùng vỏ  nơi đặt hộp chứa khí; Trong trường hợp vỏ  cây có nhiều rong rêu thì nạo nhẹ  lớp vỏ  bần tại vị  trí đặt hộp chứa khí, lưu ý không nạo quá sâu (đến tầng sinh bì). Bề mặt nạo rộng hơn hộp chứa khí 2 - 3 cm để thuận lợi cho việc bôi keo gia cố những cây bị rò rỉ sau này.

          - Cố định hộp chứa khí: Áp hộp chứa khí vào vị trí đã định trước, dùng tay ấn mạnh lớp keo dán sẵn dính vào thân cây, sau đó bấm kim định vị để bảo đảm đế hộp chứa khí ôm sát đều vào thân cây và dùng kim bấm cố định trước bốn vị trí theo nguyên tắc đối xứng: phải - trái và trên - dưới. Sau  đó lần lượt bấm kim liên tục trên đế  hộp chứa khí, các chân kim cách  nhau khoảng 2  -  3 mm (không nên kim chồng kim và không được thưa quá). Vị trí của hàng kim bấm nằm vào khoảng mép ngoài của đế hộp chứa khí. Nếu chân kim không ăn đều, sát vào vỏ  cây và chân kim bị  cong thì phải nhổ  ra bấm lại. Sau đó dùng cán nạo vỏ  ép hoặc gõ kim bấm vào đế  hộp chứa khí để keo dính đều vào thân cây. Khi bấm kim ở  vị  trí chân van, cần lưu ý tránh bẻ cong chân van để bấm kim vì dễ làm gãy chân van. Không xê dịch vị trí của hộp chứa khí khi đã áp vào thân cây, trường hợp bị xê dịch phải bôi keo bổ sung. Không dán hộp chứa khí khi cây quá  ẩm ướt, dễ  dẫn đến trường hợp bị  rò rỉ.

          - Gắn ống dẫn khí: Gắn  ống dẫn khí đã có van và nắp chụp vào hộp chứa khí. Độ  dài  ống dẫn khí được tính từ  chân van của hộp chứa khí cho đến đầu van và nắp chụp van cách đất 1,5 m. Ống dẫn khí được cắt một đầu “bằng” để  gắn van  một chiều và một đầu được cắt “vạt nêm” để gắn vào van hộp chứa khí.   Để  gắn  ống dẫn khí vào chân van của hộp chứa khí thì phải dùng một tay giữ chân van, tay còn lại gắn ống dẫn khí vào chân van.

          - Bơm khí: Chuẩn bị bình khí nén: Bình khí nén đã được gắn bộ điều khí và vòi bơm khí. Phải dùng khoá để  mở  van chính trước rồi đến van phụ. Sau khi bơm khí xong thì phải khoá van theo trình tự ngược lại. Xiết chặt mối nối giữa bộ điều khí với ống chịu lực của vòi bơm khí. Kiểm tra rò rỉ của bình khí nén, nơi nối vòi bơm bằng cách nhúng vào trong chậu nước.

          Thao tác bơm khí: Bơm khí trong khoảng 24 - 48 giờ trước lần cạo kế tiếp. Sau khi đặt vòi bơm khí vào van một chiều,  ấn nút vòi để  bơm khí đồng thời mắt phải quan sát hộp chứa khí để  phát hiện rò rỉ  và xem khí có vào hộp hay không. Khi bơm xong phải đậy nắp chụp lại để  tránh kiến hoặc côn trùng bò vào làm bít lỗ bơm khí. Chỉ được ấn nút vòi bơm 1 lần cho mỗi cây và không được giữ  nút bấm vòi bơm quá lâu. Công nhân bơm khí phải mang theo kéo,  ống dẫn khí, van và nắp chụp van để thay thế khi cần thiết.

           Xả nước trong hộp chứa khí: Xả nước trước khi bơm khí nếu thấy có nước trong hộp chứa khí. Phải tháo van một chiều ra khỏi ống dẫn khí để nước thoát ra ngoài.

          - Bảo trì van một chiều: Trong trường hợp van một chiều bị  nghẹt không bơm khí được, ngâm van trong nước xà phòng qua đêm, sau đó rửa bằng nước sạch.

Bài viết của tác giả: Đặng Văn Công - Khoa Nông - Lâm

Ban thông tin website Khoa Nông - Lâm