Nghiên cứu đề xuất một số chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp chính tại tỉnh Điện Biên

Chuỗi giá trị là một thuật ngữ khoa học mô tả một tập hợp những hoạt động nhằm tạo ra sản phẩm từ bao gồm các bước hình thành ý tưởng, thiết kế sản phẩm, marketing, sản xuất, phân phối, tiêu thụ, sử dụng và dịch vụ khách hàng. Chuỗi giá trị liên quan đến 1 dãy các hoạt động LÀM TĂNG GIÁ TRỊ tại mỗi bước trong quy trình, bao gồm: Khâu thiết kế, sản xuất & giao sản phẩm chất lượng đến tay người sử dụng. Các sản phẩm trải qua tất cả các hoạt động của chuỗi theo một thứ tự và tại mỗi hoạt động thì sản phẩm đó gia tăng thêm một số giá trị. Chuỗi các hoạt động cung cấp cho các sản phẩm giá trị gia tăng nhiều hơn so với số tiền được thêm vào các giá trị của tất cả các hoạt động đó (Micheal Porter, 1985). Nghiên cứu chuỗi giá trị nói chung, chuỗi giá trị đối với ngành hàng nông sản nói riêng có vai trò hết sức quan trọng trong phát triển ngành hàng sản phẩm vì nó giúp các doanh nghiệp và tổ chức đánh giá được năng lực cạnh tranh cũng như nhận dạng và nâng cao vị trí của doanh nghiệp, tổ chức, hay ngành của mình trong chuỗi giá trị toàn cầu. Hiện nay phân tích chuỗi giá trị đang là một chủ đề trong những vấn đề được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học, nhà quản lý và nhiều quốc gia trên thế giới.

Tại Tỉnh Điện Biên cũng đang bắt đầu phát triển sản xuất nông sản theo chuỗi giá trị tính đến năm 2018 Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản đã cấp giấy xác nhận cho 11 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn (Bao gồm: 02 gạo, 01 dứa, 01 thủy sản, 03 rau, 01 khẩu xén, 01 thịt khô, 01 chè, 01 cà phê). Bên cạnh đó thì nhiều chuỗi khác đang được xúc tiến để xây dựng trong thời gian tiếp theo. Chủ trương phát triển sản xuất nông nghiệp theo chuỗi hiện nay là rất phù hợp theo xu thế của xã hội và định hướng của Đảng và Nhà Nước. Tuy nhiên, các chuỗi mới đi vào hoạt động được một thời gian ngắn. Quy mô hàng hóa lưu thông qua chuỗi còn đang rất ít, mạng lưới trong chuỗi còn khá nghèo nàn, các chuỗi đang ở dạng chuỗi cung ứng là chính.  Xuất phát từ những vấn đề trên TS. Nguyễn Văn Khoa – Giám đốc Trung tâm Nông nghiệp bền vững đã kết hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Điện Biên thực hiện đề tài: Nghiên cứu đề xuất một số chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp chính tại tỉnh Điện Biên.  Thời gian thực hiện nghiên cứu từ năm 2018 – 2020. Đề tài được thực hiện với mục tiêu đánh giá thực trạng sản xuất, tiêu thụ một số nông sản chính (lúa gạo, cà phê, chè, gia xúc (trâu, bò), gia cầm (gà)), thực trạng hoạt động của một số chuỗi nông sản chính đã hình thành từ đó đề xuất giải pháp phát triển một số chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp chính.

Đến nay, một số hoạt động trong đề tài đã được tiến hành, trong đó  hoạt động khảo sát hiện trạng sản xuất một số sản phẩm nông nghiệp chính tại các huyện Điện Biên, Mường Chà, Tuần Giáo, Mường Ẳng và Tủa Chùa đã được thực hiện xong. Kết quả ban đầu đã xác định được những hạn chế, khó khăn và những tiềm năng trong quá trình sản xuất. Đặc biệt nhóm nghiên cứu cũng phát hiện nhiều vấn đề còn tồn tại trong khâu tiêu thụ nông sản. Trong thời gian tiếp theo, nhóm nghiên cứu trong đề tài sẽ tiếp tục thực hiện các hoạt động nghiên cứu, đánh giá về chuỗi giá trị các sản phẩm nông nghiệp hiện có tại Điện Biên cũng như hỗ trợ xây dựng và phát triển các chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp mới cho tỉnh Điện Biên. Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần xác định những vấn đề thiết yếu cần tác động từ đó các cơ quan địa phương có thể sử dụng để cải thiện, phát triển các chuỗi giá trị nông sản hiệu quả và bền vững./.

TS. Nguyễn Văn Khoa - Phó Trưởng Khoa 

Ban Thông tin website Khoa Nông - Lâm