Kết quả thực hiện dự án "BIẾN PHẾ PHẨM THÀNH CHẤT ĐỐT – MỘT GIẢI PHÁP HIỆU QUẢ THÂN THIỆN VỚI MÔI TRƯỜNG"

Trong năm 2011, KS. Đặng Văn Công - Trung tâm NCKH và CGCN Trường Đại học Tây Bắc nhận được tài trợ nhỏ của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam triển khai nghiên cứu sử dụng phế thải lõi ngô để sản xuất chất đốt. Sau 1 năm thực hiện đã có 1 số kết quả khả quan. Bài viết xin giới thiệu một số kết quả ban đầu

Hiện nay nguồn năng lượng hóa thạch vẫn đang giữ một vị trí rất quan trọng trong sự phát triển của kinh tế thế giới, trong đó than đá là nguồn nhiên liệu đốt chủ yếu được sử dụng trong các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và trong sinh hoạt của người dân. Cùng với tốc độ phát triển của xã hội, nhu cầu sử dụng các loại nhiên liệu này càng tăng cao, trong khi đó  nguồn nhiên liệu hóa thạch lại đang trở nên khan hiếm và cạn kiệt dần. Việc khai thác và sử dụng các loại nhiên liệu hóa thạch đã thải ra môi trường rất nhiều các loại khí thải độc hại trong đó có CO2, hơn nữa chi phí để mua than đá rất lớn. Do vậy, sử dụng năng lượng bền vững là một vấn đề thời sự nóng bỏng, là mối quan tâm lớn đối với toàn cộng đồng. Việc sử dụng năng lượng bền vững là một trong số những giải pháp cho sự phát triển bền vững và góp phần ứng phó tích cực đối với biến đổi khí hậu. Trước thực trạng trên cần phải có các giải pháp sử dụng tiết kiệm hoặc tìm ra các nguồn năng lượng thay thế cho năng lượng hóa thạch.

Theo số liệu thống kê sơ bộ năm 2011 của Tổng cục Thống kê thì Việt Nam có  1117,2 nghìn ha Ngô, sản lượng đạt 4799,3 nghìn tấn, trong đó tỉnh Sơn La là 127,6 nghìn ha, sản lượng 506,1 nghìn tấn (tương đương 150 nghìn tấn lõi ngô thải ra). Như vậy lượng lõi ngô thải ra môi trường sau vụ thu hoạch là rất lớn.

 Lõi ngô đổ ra ven đường rất lãng phí và gây ô nhiễm

Trước đây lõi ngô thường rất ít được sử dụng, hầu hết là đổ ra ven đường gây ô nhiễm môi trường. Gần đây nhiều chủ lò sấy giữ lại lõi ngô để đốt lò sấy, tuy nhiên do lõi ngô cồng kềnh nên mất rất nhiều diện tích để làm kho cất trữ, những cơ sở không có đủ điều kiện kho bãi rộng thường đổ lõi ngô ra ngoài trời, lõi ngô gặp mưa, nắng phân huỷ rất nhanh làm tiêu hao sinh khối và sản sinh ra nhiều mùi hôi thối khó chịu. Ngoài ra, khi đốt trực tiếp lõi ngô có nhiệt lượng thấp, có nhiều tàn tro và khói bay vào buồng sấy làm đen hoặc có thể dẫn đến cháy nông sản, làm giảm chất lượng, mẫu mã sản phẩm.

Trong năm 2011 Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Chuyển giao công nghệ, trường Đại học Tây Bắc nhận được tài trợ của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam để thực hiện một nghiên cứu “Biến phế phẩm thành chất đốt - Một giải pháp hiệu quả thân thiện môi trường”. Nội dung của nghiên cứu này là sử dụng lõi ngô để sản xuất ra nhiên liệu đốt có nhiệt lượng cao, ít khói có thể thay thế 1 phần các loại chất đốt phổ biến hiện nay như than đá, than tổ ong, gỗ củi.

  Thanh củi và than tổ ong từ lõi ngô

Sau 1 năm tiến hành triển khai nghiên cứu, hiện nay Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Chuyển giao công nghệ, trường Đại học Tây Bắc đã sản xuất thành công 2 loại sản phẩm từ lõi ngô đó là than tổ ong lõi ngô và thanh nhiên liệu lõi ngô. Sau khi tiến hành đốt thử nghiệm tại các hộ dân và lò sấy nông sản, kết quả cho thấy sản phẩm chất đốt sản xuất từ lõi ngô có hiệu quả rất tốt. Cụ thể:

- Khi đun so sánh thanh nhiên liệu lõi ngô và củi gỗ cho thấy: Lượng chất đốt tiêu hao giảm 13 %, thời gian đun nấu bằng hoặc thấp hơn chất đốt cũ, không có hoặc có rất ít khói

 Đun so sánh thanh củi lõi ngô với củi gỗ tại hộ dân làm nghề nấu rượu

- Khi đun so sánh than tổ ong lõi ngô với than tổ ong thường cho thấy: than tổ ong lõi ngô dễ bén lửa hơn, ít khói hơn, thời gian đun nấu nhanh hơn, thời gian đun tàn 1 viên than tương đương với than tổ ong thường.

- Khi đốt lò so sánh thanh nhiên liệu lõi ngô với than đá cho thấy: Nhiệt lượng tăng lên tại buồng đốt sử dụng thanh nhiên liệu lõi ngô tương đương với buồng đốt sử dụng than đá.

 Đun thử nghiệm thanh củi lõi ngô so sánh với than đá tại lò sấy nông sản

- Khi đốt lò so sánh thanh nhiên liệu lõi ngô với đun trực tiếp bằng lõi ngô cho thấy: Nhiệt lượng tại buống đốt sử dụng thanh nhiên liệu lõi ngô cao hơn buồng đốt sử dụng lõi ngô, thời gian cháy lâu hơn, không có muội than, ít khói hơn.

Ngoài ra, Dự án tiến hành hỗ trợ 500 bếp đun cải tiến cho 500 hộ dân sinh sống tại 9 bản và tiểu khu (TIểu khu 4, bản Thẳm A, bản Thẳm B, bản Tôm A, bản Tôm B, bản Nà Lạn, bản Nà Luông, bản Co Cại, bản Noong Xa). Khi tiến hành đun thử nghiệm thanh nhiên liệu lõi ngô bằng bếp đun cải tiến so sánh với đun củi gỗ bằng bếp kiềng truyền thống kết quả cho thấy sử dụng thanh nhiên liệu lõi ngô với bếp đun cải tiến hiệu quả cao hơn, lượng củi tiêu hao giảm 25%.

 Đun thanh củi lõi ngô bằng bếp đun cải tiến tiết kiệm nhiên liệu hơn, không có khói

Giá thành sản phẩm cũng là tiêu chí quan trọng quyết định đến sự lựa chọn sản phẩm. Giá than tổ ong lõi ngô 2.500 đ/viên, giảm 20% so với than tổ ong thường (than tổ ong thường có giá từ 2.800 – 3000 đ/viên), giá thanh nhiên liệu lõi ngô 1.800 đ/kg, chỉ bằng 1/3 giá than đá (giá than đá khoảng 6.000 đ/kg).

Như vậy sử dụng lõi ngô để sản xuất ra chất đốt mới là nghiên cứu có ý nghĩa rất lớn về mặt thực tiễn, đặc biệt là trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay. Sau khi triển khai nghiên cứu xuống địa phương đã được chính quyền và người dân ủng hộ cao.

Bài viết của tác giả: Đặng Văn Công, Giảng viên Khoa Nông - Lâm, Trường Đại học tây Bắc

Ban thông tin website Khoa Nông - Lâm