Hội nghị đánh giá giữa kỳ 2014 Dự án “Nông Lâm kết hợp cho sinh kế nông hộ nhỏ vùng Tây Bắc Việt Nam”

Ngày 14/3/2014 tại hội trường khách sạn A1 Thành Phố Điện Biên Phủ đã diễn ra Hội nghị Hội nghị đánh giá giữa kỳ 2014 Dự án “Nông Lâm kết hợp cho sinh kế nông hộ nhỏ vùng Tây Bắc Việt Nam” .

Tham dự Hội nghị có các đối tác chính là: Trường Đại học Tây Bắc (TBU); Viện Nông Lâm nghiệp miền núi phía Bắc (NOMAFSI); Viện Khoa học Lâm nghiệp Tây Bắc (FSCN); Sở NN&PTNT tỉnh Sơn La, Điện Biên và Yên Bái. Bên cạnh đó còn có đại diện của Tổ chức Nông Lâm thế giới (ICRAF), Trung tâm Nghiên cứu nông nghiệp Quốc tế Australia  (ACIAR) và thành viên đoàn đánh giá giữa kỳ.

Phát biểu chào mừng tại Hội nghị, Bà Delia – Giám đốc ICRAF tại Việt Nam đã giới thiệu toàn bộ các đối tác tham dự Hội nghị và nêu rõ mục đích của đợt đánh giá giữa kỳ. Với mục đích đánh giá tiến trình thực hiện Dự án, tìm ra vấn đề nảy sinh, biện pháp giải quyết các vấn đề nảy sinh, hoạt động đánh giá giữa kỳ được kỳ vọng sẽ giúp cho Dự án đạt được những kết quả đặt ra như mong đợi. Ngày 12-13/3/2014 đoàn đánh giá giữa kỳ gồm đại diện của tất cả các bên tham gia Dự án đã tiến hành khảo sát thực địa tại các vị trí thí nghiệm ở cả 3 tỉnh để đánh giá thực trạng kết quả các hoạt động.

 

Ông Phạm Đức Hiển – Giám đốc sở NN&PTNT tỉnh Điện Biê

Ông Phạm Đức Hiển – Giám đốc sở NN&PTNT tỉnh Điện Biên, hội nghị của chúng ra là một sự đóng góp cho chiến thắng điện Biên. Hiện nay, Điện Biên có tỉ lệ đói nghèo lên tới 40%, do có diện tích canh tác thiếu bền vững lớn vì vậy tỉ lệ đói nghèo vẫn ở mức cao. Mục tiêu của Dự án là tạo ra những mô hình nông lâm kết hợp rất phù hợp với thực trạng canh tác đất dốc ở Điện Biên. Chúng tôi mong muốn trong quá trình thực hiện, những kết quả của Dự án sẽ được áp dụng nhiều tại tỉnh Điện Biên.

Dự án AFLI bắt đầu khởi động thực hiện từ tháng 2/2012 với mục tiêu tổng thể là: Cải thiện hiệu quả các hệ thống canh tác ở cấp nông hộ nhỏ tại khu vực Tây Bắc Việt Nam thông qua nông lâm kết hợp (NLKH), hướng đến gia tăng năng suất các hệ thống kết hợp giữa vật nuôi và cây trồng, tạo ra hệ thống sản xuất đa dạng, bền vững và tăng thu nhập từ các sản phẩm cây trồng. Để đạt được mục tiêu tổng thể, Dự án đặt ra 4 mục tiêu chính là: Xây dựng các hệ thống NLKH thực tiễn tốt nhất, cải thiện mức độ sẵn có các nguồn giống chất lượng cao, tăng cường tiếp cận thị trường và giá trị của các sản phẩm NLKH, cải thiện khuyến nông khuyến lâm và đối thoại chính sách nhằm mở rộng NLKH.

Ông La Nguyễn – Giám đốc Dự án báo cáo kết quả mục tiêu 1. Dự án đang triển khai một số mô hình sau:

          - Mô hình ngô + Nhãn chín muộn thực hiện tại: Văn Chấn, Mai Sơn và Tuần Giáo với 3 lần lặp lại.

          - Mô hình Chè Shan + Cỏ chăn nuôi thực hiện tại:  Văn Chấn và Tủa Chùa với 7 lần lặp lại.

          - Mô hình Maca + Cà phê thực hiện tại: Mai Sơn và Tuần Giáo với 6 lần lặp tại.

          - Mô hình Chè shan + đậu tương thực hiện tại Tủa Chùa với 3 lần lặp lại.

          - Mô hình Sơn Tra + Cỏ chăn nuôi thực hiện tại: Thuận Châu, Trạm Tấu và Tuần Giáo với 9 lần lặp lại.

          - Mô hình Sơn Tra + Ngô thực hiện tại Thuận Châu với 3 lần lặp lại.

- Mô hình hệ thống NLKH phức hợp gồm các loại cây trồng như: Cà Phê, mận, cỏ, tếch, keo, nhãn, xoài…. Thực hiện tại Mai Sơn với 2 lần lặp lại.

 

Thăm quan thực địa tại mô hình Nông Lâm kết hợp tổng hợp

- Mô hình trồng Sa nhân dưới tán rừng thực hiện tại Thuận Châu với 3 lần lặp tại

Ông Bùi Chính Nghĩa – Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Tây Bắc báo cáo mục tiêu 2.  Dự án đã thực hiện một số nội dung như: Đang tiếp tục hoàn thành báo cáo cây trội và  chọn cây trội, tập huấn kỹ thuật ghép cây Mắc Ca: Chiết, ghép, giâm hom, đã hoàn thành biên soạn tài liệu ghép cây Sơn Tra, tổ chức lớp thực hành ghép chiết cây Sơn Tra, đánh giá năng suất cây Sơn Tra 3 năm 2012 – 2014, cải tạo ghép Sơn Tra trên nương, điều tra nhu cầu và tiềm năng loài cây gỗ mọc nhanh ở vùng Tây Bắc: Keo lai, bạch đàn, phi lao, ngân hoa, mỡ, bồ đề

Ông Đào Hữu Bính – Giảng viên Trường Đại học Tây Bắc báo cáo kết quả một phần nội dung trong mục tiêu 3. Trong 2 thực hiện, Dự án đã thực hiện đánh giá nhanh chuỗi giá trị Sơn Tra tại 3 tỉnh Dự án và hình thành 2 tổ sản xuất Sơn Tra tại tỉnh Sơn La và Yên Bái. Bước đầu hình thành kênh hàng Sơn Tra chất lượng cao tiêu thụ tại một 10 cửa hàng hoa quả chất lượng cao ở Hà Nội. Năm 2013 đã bước đầu hoàn thành báo cáo phân tích các chất dinh dưỡng trong quả Sơn Tra và đề xuất sản xuất trà hoà tan từ Quả Sơn Tra. Bên cạnh đó Dự án cũng đã tiến hành phần tích lợi nhuận của các mô hình nông lâm kết hợp để đưa ra những khuyến cáo phù hợp.

Bà Vũ Thị Lưu đại diện Sở NN&PTNT tỉnh Yên Bái báo cáo kết quả mục tiêu 4. Dự án đã hỗ trợ 8 tủ sách cho 3 tỉnh, tổ chức các lớp tập huấn tại 3 tỉnh và phát sổ tay hướng dẫn phát triển vườn ươm và sổ tay ghép Sơn Tra với số lượng 500 bản, tổ chức 10 hội thảo đề xuất chính sách và rà soát hơn 30 văn bản cấp quốc gia và tỉnh. Kết quả cho thấy chưa có một chính sách riêng nào hỗ trợ phát triển hoạt động nông kết hợp mà chỉ có nhưng chính sách hỗ trợ riêng lẻ cho từng hoạt động.

 Phát biểu tại Hội nghị, TS. Đoàn Đức Lân – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Bắc. Mối lo ngại lớn nhất hiện nay là tình trạng  canh tác không bền vững trên đất dốc, Dự án chúng ta đang triển khai các mô hình nông lâm kết hợp trên đất dốc vì vậy chúng ta đang đi đúng hướng. Đối tượng mục tiêu là hộ nông dân nhỏ, vì vậy để đảm bảo tính bền vững cần có sự tham gia nhiệt tình của người nông dân

Khi khảo sát chọn nông hộ cũng có những khó khăn nhất định, chúng ta cần giúp nông dân hiểu các hoạt động của Dụ án là các công việc mà nông dân phải tự làm để học được những kiến thức và kỹ thuật mới, Dự án chỉ tạo ra những nền tảng ban đầu cho sự phát triển trong tương lai.

Trong thời gian sắp tới việc nghiên cứu tạo ra cơ hội tiếp cận thị trường là quan trọng vì sản lượng Sơn Tra sẽ tăng mạnh trong vài năm tới vì chính sách phát triển mạnh về cây Sơn Tra của các tỉnh Tây Bắc. Để làm được điều này cần phát huy vai trò doanh nghiệp ở địa phương để họ cùng với chúng ta làm việc với nông dân kết nối với kênh thị trường.

Sự tham gia của Trường Đại học Tây Bắc trong Dự án “Cải thiện các hệ thống sản xuất nông nghiệp và liên kết thị trường nông sản ở vùng cao Tây Bắc Việt Nam" (AGB/2008/002)” thực hiện tại Mộc Châu đã có 3 giảng viên làm luận văn thạc sĩ, 29 sinh viên làm luận văn tốt nghiệp. Trong Dự án này, hiện có 6 giảng viên tham gia, 1 giảng viên đã hoàn thành luận văn thạc sĩ. Tham gia Dự án, các giảng viên và sinh viên được học hỏi kiến thức, kỹ năng, phương pháp làm việc với người nông dân, cán bộ địa phương. Chúng tôi xin gửi lời cảm ơn tới Trung tâm Nghiên cứu nông nghiệp Quốc tế Australia đã tạo điều kiện cho các giảng viên Trường Đại học Tây Bắc tham gia các Dự án.

Mô hình Sơn Tra cỏ trên đất dốc

Bài viết của tác giả: Đào Hữu Bính - GV KHoa Nông - Lâm

Ban thông tin website Khoa Nông - Lâm