Một số vấn đề về sản xuất Dứa theo chuỗi tại Mường Chà, Điện Biên

Thực hiện các nội dung nghiên cứu thuộc đề tài Nghiên cứu đề xuất một số chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp chính tại tỉnh Điện Biênnhóm nghiên cứu do TS. Nguyễn Văn Khoa dẫn đầu đã tiến hành khảo sát các thành phần của chuỗi cung ứng quả dứa tại huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên.

Cây Dứa được đưa vào trồng rải rác trên địa bàn huyện Mường Chà từ năm 2008 và đến năm 2012 người dân bắt đầu rộ lên phong trào trồng dứa. Quả dứa Mường Chà được người tiêu dùng đánh giá cao về chất lượng và độ an toàn. Những năm gần đây, nguồn thu từ cây dứa đã giúp nhiều hộ thoát nghèo và có điều kiện cải thiện đời sống. Tính đến năm 2018 diện tích trồng dứa đạt 175,56 ha (tăng 42,48 ha so với năm 2017), đạt 116,26% kế hoạch năm; năng suất trung bình 150 tạ/ha; sản lượng 2.633,4 tấn (tăng 1.568,76 tấn so với năm 2017). Diện tích trồng dứa tại Mường Chà phân bố chủ yếu tại các xã Mường Mươn, Na Sang, Sa Lông, Huổi Lèng, Ma Thì Hồ. Hiện tại trên địa bàn huyện Mường Chà đã có 02 Hợp tác xã sản xuất dứa được thành lập từ đầu năm 2017 và thực hiện quy trình sản xuất dứa an toàn theo tiêu chuẩn VietGap.

Trong năm 2018 UBND Huyện đã có chủ trương đưa kỹ sư về phối hợp cùng các HTX để sản xuất dứa theo chuỗi nhằm nang cao giá trị kinh tế cho người dân. Tuy nhiên, cả 2 HTX Na Sang và Sa Lông đều không tiếp nhận chương trình trên của huyện dẫn đến hiện nay người dân trồng dứa chủ yếu theo kinh nghiệm và một số kiến thức góp nhặt từ các buổi tập huấn kỹ thuật của cán bộ kỹ thuật của các công ty, trạm khuyến nống, trạm BVTV…

Sản phẩm dứa được tiêu thụ chủ yếu là quả tươi chưa qua chế biến nên giá trị mang lại thấp. Giá dứa quả bình quân loại 1 chỉ từ 5000 – 6000 VNĐ/Kg, loại trung bình chỉ được 3000 VNĐ/kg, loại quả nhỏ người dân bán giá từ 2000 – 2500 VNĐ/kg.  Đầu ra sản phẩm được các thương lái thu mua và tiêu thụ tại Điện Biên, Sơn La, Lào Cai và một số tỉnh miền xuôi. Một số hộ dân còn tự chở dứa từ Mường Chà xuống bán tại chợ Trung tâm 1 thành phố Điện Biên Phủ.

HTX Na Sang là đơn vị có thỏa thuận với người dân nhằm bao tiêu sản phẩm với giá trung bình 4400 VNĐ/kg. Trong quá trình sản xuất HTX đã hỗ trợ trước phân bón, hướng dẫn kỹ thuật, bao tiêu toàn bộ sản phẩm đạt yêu cầu với giá bằng giá của nhà máy. Tuy nhiên, do tư thương trả giá cao hơn nên người dân đã phá vỡ thỏa thuận, không bán cho HTX.

Trong năm 2018 đã có đơn vị muốn bao tiêu sản phẩm dứa cho toàn bộ huyện để chế biến. Tuy nhiên, do số lượng đặt hàng lớn lên tới 50 tấn quả/tuần nên diện tích hiện tại chưa đáp ứng được nhu cầu của công ty. Tuy nhiên vụ dứa năm 2019, do phát triển nóng với diện tích lớn nhưng lại không có hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Bên cạnh đó thị trường Trung Quốc giảm lượng mua dứa do đó giá dứa xuông rất thấp, chỉ đạt 2.000 – 3000 đồng/kg nhưng vẫn không tiêu thụ hết. Hiện rất nhiều diện tích dứa đã chín nhưng vẫn chưa thu hoạch được do không có đầu ra.

 

Vùng sản xuất dứa tại huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên

Như vậy, để phát triển sản xuất dứa tại Mường Chà trước tiên cần có kế hoạch phát triển vũng nguyên liệu với các công ty chế biến hoa quả, tiếp đến là cần sự phối hợp giữa chính quyền địa phương để tuyên truyền, vận động người dân sản xuất theo chuỗi giá trị nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế góp phần cải thiện đời sống của người dân./.

TS. Nguyễn Văn Khoa - Phó Trưởng Khoa

Ban Thông tin website Khoa Nông - Lâm