Sản xuất nông nghiệp hữu cơ - hướng đi bền vững cho nông nghiệp Sơn La

Với 61 chuỗi cung ứng nông sản, thủy sản an toàn; 25 mã số vùng trồng, 15 sản phẩm đã cấp văn bằng bảo hộ; xuất khẩu 16 loại nông sản được hơn 17.500 tấn, giá trị hàng hóa xuất khẩu đạt 115 triệu USD. Đó là những con số cho thấy sự bứt phá của nông nghiệp Sơn La năm 2018. Cùng với đó là điều kiện đất đai, khí hậu, nguồn nhân lực đã và đang tạo đà để tỉnh ta đầu tư phát triển nông nghiệp hữu cơ, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao về tiêu chuẩn, chất lượng quốc tế của người tiêu dùng. 

Hiện nay, toàn tỉnh có trên 350.000 ha đất sản xuất nông nghiệp; đất đai màu mỡ; nhiều tiểu vùng khí hậu khác nhau để phát triển các loại cây công nghiệp, cây ăn quả, rau, hoa, dược liệu; chăn nuôi gia súc, gia cầm tập trung, quy mô lớn và đa dạng hóa các sản phẩm nông sản mang tính đặc trưng của địa phương. Phát huy lợi thế đó, tỉnh ta tập trung chỉ đạo phát triển sản xuất nông nghiệp hữu cơ theo hướng ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến, sản xuất gắn với thị trường tiêu thụ. Đồng thời, xây dựng và phát triển các vùng chuyên canh quy mô lớn theo hình thức trang trại, vùng nông nghiệp hữu cơ đạt các tiêu chuẩn; kết nối sản xuất nông nghiệp hữu cơ với công nghiệp chế biến, bảo quản, tiêu thụ sản phẩm. Cơ cấu lại hệ thống tổ chức sản xuất, thu mua, chế biến, tiêu thụ sản phẩm; khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã liên kết, ký kết hợp đồng sản xuất, tiêu thụ nông sản hữu cơ với nông dân.

Phát biểu tại Hội nghị sản xuất nông nghiệp hữu cơ của tỉnh, đồng chí Lò Minh Hùng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: Sản xuất nông nghiệp hữu cơ là xu hướng tất yếu của nông nghiệp Sơn La và phải có lộ trình và bước đi phù hợp. Sản xuất nông nghiệp hữu cơ là việc làm khó, bởi chi phí cao, giá thành cao, thị trường tiêu thụ còn hạn chế vì người tiêu dùng không phải ai cũng biết được giá trị của sản phẩm nông nghiệp hữu cơ và có điều kiện sử dụng sản phẩm nông nghiệp hữu cơ. Do vậy, cần phải có sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các nhà khoa học, các doanh nghiệp, HTX và đặc biệt là sự đồng tình của người dân.

Theo kế hoạch, năm 2019, tỉnh ta xây dựng sản xuất nông nghiệp hữu cơ với 12 mô hình; trong đó 10 mô hình sản xuất hữu cơ cho một số loại cây ăn quả (bưởi, cam, nhãn, xoài, thanh long, na, chanh leo), rau, cây chè với diện tích khoảng 72 ha tại các huyện: Mai Sơn, Phù Yên, Thuận Châu, Sông Mã, Yên Châu, Mộc Châu và Thành phố; mô hình nuôi lợn hữu cơ, quy mô tối thiểu 25 con tại huyện Mai Sơn và xây dựng mô hình ủ phân hữu cơ tổng hợp, quy mô khoảng 12.000 tấn tại 12 huyện, thành phố.

Là đơn vị trực tiếp đầu tư các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ tại tỉnh Sơn La, ông Khắc Ngọc Bá, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP tập đoàn Quế Lâm cho biết: Năm 2019, Tập đoàn Quế Lâm phối hợp với các ngành chức năng, chính quyền địa phương của tỉnh Sơn La triển khai chọn điểm thực hiện mô hình. Tiếp đó là tuyên truyền tới người sản xuất hiểu được lợi ích kép của sản xuất nông nghiệp hữu cơ, đó là bảo đảm sức khỏe cho người trực tiếp sản xuất, bảo vệ môi trường và tạo sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng. Đồng thời, trong quá trình sản xuất bà con phải chống tư tưởng “cả thèm chóng chán” vì khi chưa được chứng nhận tiêu chuẩn hữu cơ, sản phẩm giá bán chưa được cao dễ nảy sinh chán nản do đầu tư tăng lên, quy trình sản xuất giám sát chặt chẽ nhưng chưa thu được nhiều lợi nhuận.

Có thể nói, để thực hiện sản xuất nông nghiệp hữu cơ các cấp, các ngành chức năng cần tập trung tuyên truyền, quán triệt, phổ biến sâu rộng đến cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động và nhân dân toàn tỉnh nhận thức sâu sắc về trách nhiệm đối với việc đẩy mạnh phát triển nông nghiệp hữu cơ. Xác định phát triển nông nghiệp hữu cơ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, quan trọng hàng đầu của cơ quan, đơn vị, địa phương.

Giải pháp để phát triển nông nghiệp hữu cơ theo hướng bền vững là đầu tư xây dựng mới, nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ công, gồm: khuyến nông, thú y, bảo vệ thực vật, an toàn thực phẩm, cảnh báo môi trường. Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư. Tăng cường và mở rộng hợp tác với các tỉnh trong cả nước, các quốc gia, các tổ chức quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ. Đẩy mạnh xúc tiến thương mại để mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu hàng nông, lâm, thủy sản hữu cơ. Hỗ trợ các tổ chức, cá nhân trong sản xuất, chế biến, xây dựng thương hiệu lớn gắn với chỉ dẫn địa lý, quảng bá sản phẩm nông sản hữu cơ. Đẩy mạnh thực hiện chiến lược xuất khẩu các mặt hàng nông sản hữu cơ của tỉnh sang thị trường: Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, EU, Trung Đông, châu Phi và các nước ASEAN. Ưu tiên đầu tư phát triển sơ chế, bảo quản, công nghiệp chế biến tinh, chế biến sâu, đổi mới công nghệ, thiết bị kết hợp với các biện pháp về tổ chức sản xuất, tiêu thụ nông sản hữu cơ.

Khi xã hội ngày càng phát triển, các vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm càng được quan tâm, do đó việc phát triển nông nghiệp hữu cơ là bước đi cần thiết. Với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương, sự đồng thuận cao của người nông dân, tin rằng năm 2019, sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ trên địa bàn tỉnh ta sẽ thu được kết quả khả quan, thúc đẩy kinh tế - xã hội của tỉnh phát triển.

TS. Nguyễn Thị Thanh Nga - Trưởng Bộ môn SHUD (sưu tầm)

Ban Thông tin website Khoa Nông - Lâm